داپلر رنگی نسخه پیشرفته سونوگرافی است که علاوه بر نمایش اندامها، حرکت خون را داخل رگها نیز بهصورت زنده تصویر میکند. پایه علمی این روش، «اثر دوپلر» است: امواج صوتی پس از برخورد به گلبولهای قرمز در حال حرکت، فرکانسشان تغییر میکند و دستگاه این تغییر را به نقشه رنگی تبدیل میکند؛ جریان رو به پروب و جریان رو به بیرون با دو رنگ مختلف نمایش داده میشود و سرعت و جهت جریان خون در هر نقطه قابل اندازهگیری است.
کاربردهای بالینی داپلر رنگی بسیار گسترده است. در عروق گردن (کاروتید)، تنگی شریانها را که عامل مهم ریسک سکته مغزی است، شناسایی میکند و برای بیماران دیابتی، مبتلایان به فشار خون و افراد با سابقه سکته، بخشی ضروری از پیگیری سالانه است. در وریدهای پا، هم ترومبوز (لخته) ورید عمقی را تشخیص میدهد که یک اورژانس واقعی است، و هم نقشه دقیق نارسایی دریچهای واریس را برای انتخاب درمان ترسیم میکند. در بارداریهای پرخطر، داپلر بند ناف و جریان خون جفت از سلامت تغذیه جنین مطمئن میشود و در بررسی بیضهها، تشخیص پیچ خوردگی را که هر دقیقهاش ارزشمند است، ممکن میکند.
مزیتهای این روش آن را به گام اول ارزیابی عروقی در سراسر دنیا تبدیل کرده است: بدون اشعه، بدون درد، بدون نیاز به تزریق ماده حاجب و بدون بستری. در بیشتر موارد آمادگی خاصی لازم نیست، هرچند برای داپلر عروق شکم معمولاً ۶ تا ۸ ساعت ناشتایی درخواست میشود تا گاز روده تصویر را مختل نکند. معاینه معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه زمان میبرد و نتیجه آن بهشکل گزارشی دقیق از وضعیت همودینامیک رگها در اختیار پزشک معالج قرار میگیرد.
